Τι θα πουλήσει ο Δήμος;

«Συμμετοχή του Δήμου στο Φεστιβάλ τουλίπας στο PitetsiΡουμανίας, με θέμα έκθεση και πώληση παραδοσιακών προϊόντων».

Άραγε ποιος είναι ο εισηγητής αυτού του θέματος προς συζήτηση και απόφαση; Κάποιος που έβγαλε το εκεί Πανεπιστήμιο; Έστειλε το Φεστιβάλ πρόσκληση στο Δήμο μας να πάει εκεί για να εκθέσει και πουλήσει παραδοσιακά προϊόντα μας; Ή πρόκειται για μια εκδρομή υπό την ομπρέλα και τα έξοδα του Δήμου μας;

 Εδώ ο Δήμος και οι παραγωγοί μας έλαμψαν δια της απουσίας στο Φεστιβάλ ελαιολάδου και ελιάς στο ΣΕΦ, φεστιβάλ που τους αφορούσε άμεσα και θα κάνουν έκθεση και πωλήσεις παραδοσιακών μας προϊόντων στο Pitetsi;

Εκεί γίνεται ένα φεστιβάλ τουλίπας και ανθέων. Επί δικτατορίας Τσαουσέσκου φέρανε στην βιομηχανική αυτή πόλη τουλίπες και καθιερώσανε ένα φεστιβάλ τουλίπας και ανθέων. Από όλη την Ελλάδα και την Ευρώπη εκεί βρήκε να πουλήσει ο Δήμος τα προϊόντα του;

Και για να έχουμε το καλό ερώτημα, ποια είναι τα παραδοσιακά προϊόντα μας, εκτός από το λάδι, που αυτή την εποχή θα πάνε εκεί ψηλά για πώληση; Ή σε άλλη εποχή θα πήγαιναν τα ρόδια και τα μανταρίνια; Γιατί παραδοσιακά εμπορεύσιμα προϊόντα η Ερμιονίδα δεν έχει, και αν έχει, ας μας υποδείξει ο Δήμος τα καταστήματα και τα πρατήρια στην Ερμιονίδα που μπορούμε να τα προμηθευτούμε.

Εκτός και αν εκθέσει και πουλήσει την ανύπαρκτη πια διδυμιώτικη τουλίπα!

Άλλωστε δεν χρειάζεται να πάει κανένας. Βγάζει ο Δήμος μια ανακοίνωση ότι οι Ρουμάνοι δοκίμασαν τα παραδοσιακά προϊόντα μας και ενθουσιάστηκαν, ότι έμειναν ξεροί (όχι από τα γέλια) όταν τους είπαμε ότι στην Ερμιονίδα αυτο-φύεται η άγρια τουλίπα δίπλα στη φαιδρά πορτοκαλέα, ότι σαν τρελοί αγόραζαν τα παραδοσιακά μας προϊόντα και μας παρακάλεσαν να πάμε οπωσδήποτε και του χρόνου.

Έρρωσθε,

Βασίλης Γκάτσος

5ο Φεστιβάλ Ελαιλάδου και Ελιάς (5)

Ένα (φανταστικό) Περίπτερο Δήμου Ερμιονίδας για το 6^ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς.

Ο στόχος είναι η προβολή με όλα τα μέσα του ελαιολάδου Ερμιονίδας αλλά και του τόπου που το παράγει. Θα γίνουν έξοδα, θα χρειαστεί προσωπική εργασία, επαγγελματισμός, συμμετοχή.

 Έντυπο, φωτογραφία, εικόνα, αφίσα, video, κ.λ.π. :

Ξεκινάμε από το σπήλαιο Φράχθι και τα ίχνη που μαρτυρούν τη χρήση ελιάς και λαδιού.

Περνάμε στις πανάρχαιες ελιές μας, στα ίχνη παμπάλαιων ελαιώνων μας, στη ποικιλία των ελιών μας.

Περνάμε στο εμπόριο κρανιδιώτικου λαδιού, στα λαδάδικα του Πειραιά αλλά και στην αποστολή λαδιού στην Αμερική από το λιμάνι της Ερμιόνης (και σχετική φωτογραφία με τα αραδιασμένα βαρέλια 20^ου αιώνα).

Το σημερινό «τοπίο» της ελιάς μας.

Το κλίμα μας.

Η ιστορία του τόπου μας και των νησιών του.

Να πείσουμε ότι το κρανιδιώτικο λάδι είναι το καλύτερο.

Προϊόντα:

Προϊόντα κανονικά και άφθονα από πιστοποιημένους τυποποιητές. Χωρίς αυτά η παρουσίαση δεν πείθει. Και άνθρωποι που ξέρουν να προωθούν προϊόντα με ευαισθησία και μεράκι. Χωρίς ανθρώπους δεν πείθεις.

Δοκιμή:

Έχεις σε πιάτο ψωμάκια από ψωμί Τραχειώτικο όλων των τύπων. Βουτάς στο λάδι και δοκιμάζεις. Για να πείσεις βέβαια, το λάδι που δοκιμάζεις πρέπει να διατηρεί τη φρεσκάδα του αγουρέλαιου.

Προσφορά:

Δίνεις κάτι ως δείγμα ή ως ανάμνηση. Ένα μικρό φιαλίδιο αγουρέλαιο για παράδειγμα.

Έκπληξη:

Σε ορισμένες εξαιρετικές φιάλες βάζεις λάδι από ελιές που μαζεύτηκαν από το αρχαιότερο δέντρο της Ερμιονίδας με σήμα πάνω τη φωτογραφία του. Να ενισχύσεις τον μύθο του.

Παράλληλα:

Κάπου να διαφημίζονται και τα ρόδια και τα εσπεριδοειδή Ερμιονίδας. Να υπάρχουν και γλυκά και ποτά από αυτά. Διάφορα που φτιάχτηκαν με λάδι δικό μας, κουλουράκια κ.λ.π. Και να προσφέρονται ελεύθερα, δίπλα στη δοκιμή του λαδιού.

Πώληση:

Σε πολύ καλή τιμή γνωριμίας, πώληση προϊόντων.

Δηλαδή ό,τι κάνουν πάνω κάτω όλοι στα περίπτερά τους + αυτά που θα προβάλουν ορισμένες ιδιαίτερες πλευρές του λαδιού μας, της παραγωγής μας, του τόπου μας. Και φυσικά όλα σε ένα αρμονικό και χαρούμενο σύνολο από ανθρώπους που ξέρουν να στήνουν Περίπτερα, που ξέρουν να φροντίζουν την παραμικρή λεπτομέρεια.

Αποτέλεσμα:

Από την αφάνεια έρχεσαι στο προσκήνιο και μακάρι στο πρώτο πλάνο. Αν αυτό δεν γίνει στο Φεστιβάλ του Λαδιού, αν δεν ακολουθήσει στην ετήσια γιορτή του λαδιού στην Ερμιονίδα, αν αυτό δεν υπάρχει σε κάθε γωνιά ξενοδοχειακού συγκροτήματος Ερμιονίδας, αν αυτό δεν υπάρχει σε γωνιές μαγαζιών των νησιών μας, πώς το λάδι μας και ο μύθος του θα ξεχωρίσουν;

Έρρωσθε,

Βασίλης Γκάτσος

5ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς (4)

Εντυπώσεις, συζητήσεις, παρατηρήσεις κ.λ.π.

Η πραγματικότητα και η προοπτική του βασικότερου αγροτικού μας προϊόντος.

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Η Ισπανία παράγει 1 300 000 τόνους λάδι εκ των οποίων το 25% χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικό παρθένο. Τα αμέσως επόμενα χρόνια η παραγωγή της θα φτάσει τους 2 000 000 τόνους λάδι (το 50% της παγκόσμιας παραγωγής) ουσιαστικά μαζικής εντατικής καλλιέργειας. Φέτος η τιμή του Ισπανικού ήταν γύρω στα 1.85 €.

Η Ιταλία παράγει 450 000 τόνους λάδι εκ των οποίων το 40% χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικό παρθένο. Φέτος η τιμή του ήταν γύρω στα 2 €. Δεν αναμένεται επέκταση της καλλιέργειας.

Η Ελλάδα επισήμως παράγει 350 000 τόνους λάδι, όμως στη πράξη και όχι στα χαρτιά των συνεταιρισμών και των επιδοτήσεων δεν φαίνεται να παράγει πάνω από 240 000 τόνους εκ των οποίων όμως το 75% χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικό παρθένο. Φέτος η τιμή του ήταν γύρω στα 2 €.  Η παραγωγή τα επόμενα χρόνια δείχνει ότι θα είναι φθίνουσα. Όμως η ύπαρξη 100 000 000 ελαιοδέντρων, πολλά από αυτά παρατημένα, στους παράλιους κάμπους μας και στα νησιά μας χαρακτηρίζει αυτό που λέμε ελληνικό τοπίο, γη της ελιάς. Δηλαδή δεν γίνεται να το καταστρέψουμε.

Παρ’ όλα αυτά είναι πολύ μικρή η ποσότητα λαδιού που καταναλώνεται στη χώρα μας ή εξάγεται ως πιστοποιημένο και τυποποιημένο προϊόν. Είναι λίγα τα κτήματα που μπορούν να εγγυηθούν την ορθή καλλιέργεια της ελιάς και την αρίστη ποιότητα του λαδιού τους και λίγα τα λιτρίβια που πληρούν όλους τους όρους ορθής παραγωγής λαδιού, υγιεινής και περιβαλλοντικής προστασίας. Γιατί η βιολογική καλλιέργεια, τα ΠΟΠ και ΠΓΕ, τα ISO και HACCP, κ.λ.π. πρέπει να οδηγούν σε ένα τελικό προϊόν με άριστες φυσικές ιδιότητες, εξαιρετική γεύση και αρίστη χημική ανάλυση, αλλιώς καταντούν απλά διακοσμητικά σήματα χωρίς περιεχόμενο. Τον μύθο του λαδιού τον έχει η Ελλάδα, σε δεκάδες περιοχές, σε κτήματα ακόμη και σε δέντρα (για την Ερμιονίδα έγραψα σχετικά).

Αρίστη ποιότητα λαδιού ενωμένη με τον ξεχωριστό μύθο του είναι το παγκόσμιο διαβατήριο του λαδιού μας.

Η ζήτηση λαδιού παγκοσμίως είναι σχεδόν στάσιμη και η αναμενόμενη αύξηση της παγκόσμιας παραγωγής θα επιφέρει ακόμη μεγαλύτερη πτώση στη τιμή του. Πόσο μάλλον στο χώρο της Μεσογείου όπου παράγεται σχεδόν όλο το λάδι.

Εκ των ανωτέρω γίνεται αντιληπτό, γιατί οι Ιταλοί θέλουν το λάδι μας «με το βυτίο», όπως γίνεται αντιληπτό ότι το μαζικό λάδι της Ισπανίας και άλλων μεσογειακών χωρών θα χρησιμοποιηθεί κατά τρόπον, ώστε να εμφανίζεται ως ‘εξαιρετικό παρθένο’ άλλης χώρας. Γίνεται όμως αντιληπτό ότι η χώρα μας με το εξαιρετικό κλίμα της, τους μικρούς ξεχωριστούς κάμπους της και τα νησιά της έχει το φυσικό χάρισμα να βγάζει το καλύτερο λάδι.

Άρα για τη χώρα μας ένας και μόνον είναι ο δρόμος: Πραγματικά πιστοποιημένη καλλιέργεια όσο γίνεται πιο κοντά στη φυσική και αγνή πατροπαράδοτη καλλιέργεια, λιτρίβια πραγματικά πιστοποιημένα για την παραγωγή αρίστης ποιότητας, σύγχρονες μέθοδοι συνεργασίας στην παραγωγή και στη διάθεση του λαδιού.

Οι περισσότερες περιοχές της χώρας μας βρίσκουν όλο και μεγαλύτερη δυσκολία να πουλάνε το λάδι τους με τον 16κιλο τενεκέ στο νοικοκυριό, έξω από το νόμιμο σύστημα εμπορίας, απολαμβάνοντας πολύ καλύτερες τιμές από την τιμή παράδοσης στο λιτρίβι. Ως προς αυτό η Ερμιονίδα είναι ‘προνομιούχος’ λόγω της μικρής παραγωγής και των πολλών εξοχικών που γίνονται πελάτες των παραγωγών και των λιτριβιών. Όμως η κατάσταση αλλάζει. Ένα ταξίδι Πρωτεύουσα – Κρανίδι για να πάρει κάποιος 4 τενεκέδες λάδι θα του κοστίσει το ταξίδι 1 με 2 τενεκέδες.

Είναι υπόθεση λοιπόν των παραγωγικών και δημιουργικών κατοίκων της Ερμιονίδας να κάνουν το λάδι τους περιζήτητο και ξεχωριστό.

Παρακάτω μερικές καινοτόμες προσπάθειες που δείχνουν τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει και η Επαρχία μας.

Ο καινοτόμος δημιουργός Γιώργος Κολιόπουλος:

Πτυχιούχος Νομικής Σχολής οραματίστηκε και έκανε πράξη, τουτέστιν εποίησε, το ελαιόλαδο πολυτελείας το οποίο θα το αντιστοιχούσαμε στα πανάκριβα ποτά ειδικής συσκευασίας που πολλές φορές δεν καταναλώνονται αλλά επιδεικνύονται.

Δημιούργησε λοιπόν το ελαιόλαδο πολυτελείας «λ» ή «Lambda» σε πανάκριβο giftbox το οποίο εξελίσσεται σε πανίσχυρο brandname που απευθύνεται σε συγκεκριμένο κοινό. Τα σχεδίασε όλα στο μυαλό του και στο laptop του, χωρίς ταξίδια και χωρίς να έχει άμεση σχέση με την παραγωγή ή εμπορία λαδιού. Δηλαδή το να είσαι Leaderστο λάδι δεν είναι αναγκαίο να είσαι πάππου προς πάππου ελαιοπαραγωγός.

Διαβάστε το παρακάτω απόσπασμα από την παρουσίασή του και ολόκληρο το κείμενο στο http://www.exipno.gr/index.php/smart-market/market-people/6702------------lharrodsr-

Και στο http://taneatoumeramvellou.blogspot.com/2010/09/speiron.html

«......Τα πρώτα πράγματα που τραβάνε την προσοχή στο «λ» είναι το μπουκάλι του και η θήκη πολυτελείας. Θα μπορούσε να παραπέμπει σε άρωμα ή σε ένα ακριβό ουίσκι, σε καμία περίπτωση όμως σε αγνό παρθένο ελαιόλαδο Κρήτης. «Ηθελα να δημιουργήσω ένα κόσμημα στο τραπέζι. Το μπουκάλι είναι χειροποίητο. Ακόμα και η ετικέτα πίσω μπαίνει με το χέρι, όπως και ο φελλός. Ηθελα να φτιάξω ένα προϊόν μαγικό, να σε ταξιδεύει στη γεύση», αναφέρει ο κ. Κολιόπουλος και συνεχίζει: «Εκανα μια έρευνα αγοράς και έμαθα ότι η περιοχή Κριτσά Κρήτης είχε βραβευτεί δύο φορές σε παγκόσμιο διαγωνισμό που διεξάγει το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου για τη χαμηλή οξύτητα που έχει το λάδι της (κάτω από 08).

Τους προσέγγισα για να συζητήσουμε το πώς θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως τυποποιητές για μένα. Αγκάλιασαν την προσπάθεια και ξεκίνησε η συνεργασία μας. Πρόκειται ουσιαστικά για την πρώτη προσπάθεια δημιουργίας ενός ultra premium brand από ελληνικά χέρια με στόχο την παγκόσμια αγορά. Μπορώ να μιλήσω άφοβα για την ποιότητά του, καθώς το προϊόν μου έχει περάσει από επίσημες χημικές και οργανοληπτικές αναλύσεις. Πήρα, μάλιστα, και ασημένιο βραβείο στο New York Festival, αλλά στοχεύω στο χρυσό», τονίζει χαρακτηριστικά και οι πρωτιές του «Lambda» δεν σταματούν εδώ.

Είναι το πρώτο λάδι πολυτελείας στον κόσμο, το πρώτο λάδι στο οποίο αναγράφεται η ultra premium κατηγορία του, μια κατηγορία η οποία πήρε το όνομά της από τον ίδιο τον κ. Κολιόπουλο. Οπως αναφέρει: «Εφερα το premiumization που εφαρμόζεται χρόνια στα ποτά στο λάδι. Η κατηγορία ultra premium δεν υπήρχε, αλλά αποφάσισα να το πω εγώ έτσι»..........

Η εταιρεία ΕΡΓΟΝ:

Επιλέγει παραγωγούς και συνεταιρισμούς που καλλιεργούν και παράγουν προϊόντα με μεράκι και με παραδοσιακή πρακτική κάτω από αυστηρό επιστημονικό έλεγχο. Την ενδιαφέρει η παράδοση, οι γεύσεις, οι συνταγές, ο τόπος. Δημιούργησε λοιπόν ενότητες προϊόντων αλλά και συνταγών: ΕΛΙΑΣ ΕΡΓΟΝ, ΓΗΣ ΕΡΓΟΝ, ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΕΡΓΟΝ, ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΕΡΓΟΝ, ΣΙΤΟΥ ΕΡΓΟΝ κ.λ.π. Χαρίζει στο καταναλωτή με τη λέξη ΕΡΓΟΝ την εγγύηση ότι ο παραγωγός και το προϊόν του είναι σύμφωνο με τη φιλοσοφία της εταιρείας ΕΡΓΟΝ.

Άλλη μία λοιπόν νέα δημιουργία που μεταφέρει στον καταναλωτή γνήσια παραδοσιακά προϊόντα τα οποία, πλην των άλλων, απολαμβάνουν πλήρη ιχνηλασιμότητα. Κτυπώντας τον αριθμό παρτίδας (Lotnumber) του προϊόντος που αγόρασες στο siteτης ΕΡΓΟΝ σου δίνει πλήρη στοιχεία. Για παράδειγμα, ότι το σακουλάκι με τα φασόλια που κρατάς είναι από τον Συνεταιρισμό Πρεσπών, από το χωράφι του συνεταιριστή τάδε, φυτεύτηκε τότε, συλλέχθηκε τότε, συσκευάστηκε εκεί αυτήν την ημερομηνία και έχει τα τάδε χαρακτηριστικά. Λεπτομέρειες στο site της εταιρείας http://ergonproducts.gr/

Αυτά τα δύο παραδείγματα για να πείσουν και τον πλέον δύσπιστο ότι είναι πολλοί οι δρόμοι συνεργασίας στην παραγωγή, διάθεση, προώθηση, διαφήμιση του λαδιού.

Μπορείς να υπάρξεις σας ανεξάρτητος παραγωγός και να πουλάς το λάδι σου. Μπορείς να το τυποποιείς και να το πουλάς. Μπορείς να το πουλάς μέσω ειδικευμένης εταιρείας χωρίς το λάδι σου να χάνει την δική σου σφραγίδα και του κτήματός σου. Μπορείς να πειθαρχήσεις σε αυστηρότατους κανόνες και να δώσεις το λάδι σου σε οίκους που θα το προωθήσουν ως πολύτιμο κόσμημα, με τιμή 50 € το κιλό.

Μπορείς να ενταχθείς σε συνεταιρισμό. Μπορείς να ενωθείς με άλλους για να χρησιμοποιείτε όλοι κοινά εργαλεία. Μπορείς με άλλουν να φτιάξεις εταιρεία.

Είναι πάρα πολλά αυτά που μπορείς, όταν αγαπήσεις τη γη.

Και πώς θα ήταν ένα καινοτόμο περίπτερο παραγωγών Ερμιονίδας στο 6^ο πλέον Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς;

(η συνέχεια στο επόμενο)

Έρρωσθε,

Βασίλης Γκάτσος

5ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς (3)

Εντυπώσεις, συζητήσεις, παρατηρήσεις κ.λ.π.

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Το Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς είναι ένας χρησιμότατος θεσμός ο οποίος πρέπει να λάβει πανελλήνιο χαρακτήρα, δηλαδή να είναι ένα τριήμερο Φεστιβάλ που να γίνεται συγχρόνως στην Πρωτεύουσα και τη Συμπρωτεύουσα και σε 3-4 άλλες μεγάλες πόλεις μας. Και δεν πρέπει να έχει μια παγιωμένη μορφή. Ας το σκεφτούν και κάπως αλλιώς οι παραγωγοί, η τοπική αυτοδιοίκηση και το κράτος. 

Μπορεί να εξελιχθεί σε ένα εμπορικό πανηγύρι που θα είναι συγχρόνως έκθεση και φεστιβάλ, όπου όμως οι παραγωγοί θα μπορούν να πουλούν το προϊόν τους σε καλή τιμή. Αν ένας παραγωγός διαθέτει το τυποποιημένο λάδι του 12 € το 5λιτρο προς Γερμανία, γιατί να μη το διαθέσει προς 15 στην έκθεση; Το ΣΕΦ για παράδειγμα, που διαθέτει τεράστια πάρκιν και πολύ εύκολη πρόσβαση με Τραίνο – Μετρό και Τραμ, να γίνεται για τρεις μέρες, γιατί όχι και για μια εβδομάδα, μια τεράστια Λαϊκή Αγορά όπου ο παραγωγός, ο συνεταιρισμός, η εταιρεία θα πουλάει λάδι, ελιές και σχετικά προϊόντα κατευθείαν στον καταναλωτή. Και ο καταναλωτής όχι μόνον θα παίρνει πολύ καλά προϊόντα σε χαμηλή τιμή, αλλά θα επιλέγει συγχρόνως. Μπορεί να πάρει 5 πεντόλιτρα λάδι, το καθένα από διαφορετικό παραγωγό, ομοίως ελιές, γλυκά, κ.λ.π. Φυσικά πιστοποιημένο και τυποποιημένο προϊόν. Και να δίδονται και βραβεία ποιότητας, γεύσης, συσκευασίας, καινοτομίας.

Αλλά ας δούμε γιατί το 5^ο Φεστιβάλ είναι ένα πολύ καλό εργαλείο:

1.    Προωθείται το πιστοποιημένο και τυποποιημένο, άρα και εγγυημένο ποιοτικό προϊόν στην πιο γνήσια μορφή του αλλά και στη διαφορετικότητά του. Προβάλλεται το ελληνικό λάδι, η ελιά και τα προϊόντα που βασίζονται σε αυτά, έναντι του βουτύρου, των σπορέλαιων, των μαργαρινών, αλλά και των λαδιών μαζικής παραγωγής ξένων κρατών .... με βάση τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα. Δηλαδή στο 5^ο Φεστιβάλ προβάλλεται το γενικό συμφέρον των ελαιοπαραγωγών, των τοπικών κοινωνιών και της χώρας αλλά και της υγιεινής και σωστής διατροφής. Ως εκ τούτου η διοργάνωση πρέπει να ανήκει στους Δήμους και τις Περιφέρειες της χώρας με την κρατική συνδρομή. Είναι λοιπόν μια συλλογική προσπάθεια και η συμμετοχή των παραγωγών και μάλιστα των πρωτοπόρων και καινοτόμων απαραίτητη. Μεγάλη η απουσία των καινοτόμων οι οποίοι έπρεπε να παρακληθούν, ώστε να παρευρίσκονται αλλά και να μιλήσουν για τις καινοτομίες τους κυρίως στην προβολή, διάθεση, δημιουργία brandname, εμπορικού δικτύου, καινοτόμων συνεργασιών κ.λ.π. Μεγάλη η απουσία τους, που ήταν συγχρόνως και μεγάλη παράλειψη των οργανωτών του Φεστιβάλ.

2.    Ο παραγωγός που συμμετέχει έρχεται σε επαφή με όλους τους ομοίους του, συζητάει, ενημερώνεται, βλέπει, διαπιστώνει και διορθώνει την πορεία του, βεβαιώνεται για την ορθότητα ή όχι των επιλογών του. Άλλη η invivo επαφή και άλλη η invitroμέσω των μέσων μαζικής επικοινωνίας. Βλέπει με τα ίδια του τα μάτια τις εξελίξεις, ακούει με τα ίδια του τ’ αυτιά. Έρχεται σε επαφή με τους καταναλωτές, δυνατότητα που δεν έχει όντας στο περιορισμένο χώρο της παραγωγικής του δραστηριότητας. Είναι μεγάλο το κέρδος να περάσουν και να δοκιμάσουν την παραγωγή σου 3000 άτομα και να αγοράσουν ορισμένοι κάτι από σένα.

3.    Το Φεστιβάλ για τρεις μέρες ήταν είδηση σε όλα τα ΜΜΕ και το Διαδίκτυο. Ειδήσεις, βίντεο, φωτογραφίες, άρθρα για το φεστιβάλ αλλά και με αφορμή αυτό για το λάδι και τις ελιές. Μια τεράστια και δωρεάν διαφήμιση που δημιουργεί το γεγονός του φεστιβάλ και την οποία δεν μπορεί να δημιουργήσει με κανένα τρόπο ο οποιοσδήποτε παραγωγός.

4.    Μπορεί να πέρασαν 3000 άτομα από το Φεστιβάλ. Είδαν, διαπίστωσαν, συζήτησαν, δοκίμασαν, χάρηκαν, ευχαριστήθηκαν, αγόρασαν. Κάθε άτομο μετέφερε τις εντυπώσεις του τουλάχιστον σε άλλα 5 του συγγενικού του χώρου και άλλα τόσα του επαγγελματικού του χώρου. Και αυτοί με τη σειρά τους σε άλλους τόσους. Αν ήταν εμποροπανήγυρις θα την επισκέπτονταν 50000 άτομα για να πάρουν και το λάδι της χρονιάς. Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα περίπτερα δεν πουλούσαν λάδι και ελιές. Παρουσίαζαν τα προϊόντα τους και τα διέθεταν προς δοκιμή. Ποιος δεν θα αγόραζε ένα 5λιτρο πολύ καλό λάδι προς 15 €, όταν στο Σούπερ Μάρκετ το βρίσκει 20 €;

5.    Πολύ μεγάλη η συμβολή των αρχιμαγείρων και των επιτελείων τους. Έδιναν στο λάδι και την ελιά νέα προοπτική.

6.    Ομοίως μεγάλη η συμβολή των εταιρειών με εργαλεία και μηχανές τυποποίησης. Διαπίστωνε ο καθένας, ακόμη και ο ερασιτέχνης ελαιοπαραγωγός, ότι με 1000 – 2000 € αγοράζει όλον τον απαραίτητο εξοπλισμό, ώστε ο ίδιος να φιλτράρει και να εμφιαλώνει την παραγωγή του και να την διαθέτει έτσι από χόμπι. Κάτι ανάλογο που γίνεται με μερακλήδες του αμπελιού και του καλού κρασιού. Έχω την αίσθηση ότι πλησιάζει ο καιρός που θα βγουν και ολοκληρωμένα μικρολιτρίβια οικογενειακής χρήσης που απλά θα διαχωρίζουν τη σάρκα από τον πυρήνα και θα βγάζουν άριστο λάδι.

7.    Μεγάλη η συμβολή και των μικτών περιπτέρων με τα δεκάδες προϊόντα που βασίζονται και στο λάδι και την ελιά (κουλουράκια, παξιμάδια, ψωμιά, πίττες, γλυκά, τουρσιά, ζυμαρικά, λικέρ κ.λ.π. , κ.λ.π.) και που πουλούσαν αυτά τα προϊόντα.

8.    Μεγάλο φυσικά το κέρδος και για τον επισκέπτη ο οποίος διαπίστωνε ότι η πιστοποίηση και η τυποποίηση εξασφαλίζουν την ποιότητα, αλλά και η επίγνωση ότι μόνον με τέτοιες πρωτοπόρες ατομικές και συλλογικές προσπάθειες και σκληρή δουλειά μπορεί η χώρα μας να πάει μπροστά και όχι με την γραφειοκρατία και την κομματική τακτοποίηση στον δημόσιο κορβανά. Φυσικά και η διαπίστωση ότι είναι πολλά τα εδέσματα που μπορεί ο καθένας να φτιάχνει με βάση το λάδι και την ελιά, όπως και η διαπίστωση ότι στην αγορά κυκλοφορούν και αρωματισμένα έλαια.

Ως εκ τούτου μεγάλη η απουσία της Ερμιονίδας, των παραγωγών της, και φυσικά του Δήμου της (Συμπολίτευσης και Αντιπολίτευσης) τη στιγμή μάλιστα που παράγει το καλύτερο λάδι της Ελλάδας και μπορεί να παράγει το άριστο λάδι του κόσμου, έστω και σε συμβολική ποσότητα.

Άλλα ποια είναι σήμερα η πραγματικότητα και πια η προοπτική του βασικότερου αγροτικού μας προϊόντος, έτσι όπως αναδύεται από το 5^ο Φεστιβάλ, αλλά και από όσα δεν παρουσιάστηκαν σε αυτό;

(η συνέχεια στο επόμενο).

Έρρωσθε,

Βασίλης Γκάτσος

5ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς (2)

Εντυπώσεις, συζητήσεις, παρατηρήσεις κ.λ.π.

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Φτάνω λοιπόν στο περίπτερο της ΠΕΔ, που είναι αυτό της φωτογραφίας, και που γράφει «το Λάδι της Πελοποννήσου ο Χυμός της Ζωής».

Έχει τέσσερα ράφια, ένα μπάγκο και δύο καρέκλες άδειες. Χρώμα λαδί φυσικά. Σκέτη ψύχρα. Είναι το περίπτερο που δεν πλησιάζει κανένας, δεν τραβάει κανέναν, το μόνο περίπτερο που δεν προσφέρει τίποτα.

Το βλέπω και υποθέτω ότι αυτή είναι η είσοδος και ακολουθούν τα περίπτερα της Πελοποννήσου. Συνέχισα λοιπόν στα περίπτερα. Απογοήτευση. Υπήρχαν 3-4 περίπτερα παραγωγών και ανάμεσά τους για να γεμίζει κάπως ο χώρος, είχε εγκατασταθεί ένα περίπτερο με κρητικά τυριά (εμπορικού χαρακτήρα, τις προηγούμενες μέρες ήταν σε εκθεσιακό χώρο στο Μετρό Συντάγματος) και άλλο ένα όμοιου χαρακτήρα με γλυκίσματα. Πουλούσαν οι άνθρωποι κανονικά το εμπόρευμά τους ως επαγγελματίες και καλά έκαναν.

  Έψαξα για περίπτερο Ερμιονίδας ή παραγωγού Ερμιονίδας, αλλά δεν υπήρχε κανένα. Άλλωστε η παρουσία από ολόκληρη και μάλιστα τιμώμενη Πελοπόννησο ήταν απογοητευτική. Τα λίγα όμως περίπτερα ήσαν πολύ καλά. Με εντυπωσίασε του Γιάννη Γεροντίδη η οικογένεια του οποίου διατηρεί στο Καστόρι Λακωνίας μονάδα παραγωγής πέστροφας και σολομού στα νερά των πηγών του Ταϋγέτου και παράγει γκουρμέ ελληνικά προϊόντα: καπνιστή πέστροφα, καπνιστό σολομό, καπνιστό οξύρρυγχο και μπρικ! Και μετά λέμε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί. Ντροπή και που το γράφω. Ο Γιάννης Γεροντίδης και οι γυναίκες του συνεταιρισμού της Νέας Κίου, και όλοι οι άξιοι καινοτόμοι παραγωγοί πρέπει να καλούνται στα Γυμνάσια και τα Λύκεια της χώρας να μεταφέρουν πραγματικές αξίες.

Στάθηκα στο περίπτερο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Γυναικών Αργολίδας ‘’ΚΙΑΝΩΝ ΕΡΓΑ’’. Εντυπωσίαζε η ποικιλία των προϊόντων και η συσκευασία. Μεταξύ αυτών, γλυκό του κουταλιού από ελιά χωρίς κουκούτσι, γλυκό του κουταλιού από φασόλια γίγαντες, και λικέρ με βάση το λάδι. Και πολλά άλλα παράξενα και πρωτότυπα.

-Είσαστε από τη Νέα Κίο και φαίνεται αμέσως η καταγωγή από τις χαμένες πατρίδες, από τη δημιουργικότητά σας, την εργατικότητά σας, τη φαντασία σας και φυσικά από το συνεταιριστικό σας πνεύμα.

-Ναι, ξεχωρίζουμε, όπως ξεχωρίζει και η Νέα Κίος στον Αργολικό Κάμπο.

-Έχετε γλυκό από ελιά, που είναι σπάνιο αλλά συνηθισμένο στη Μυτιλήνη.

-Ναι, αλλά το ωραιότερο και το πλέον παράξενο είναι το γλυκό από φασόλια γίγαντες. Έρχεται η γεύση του προς το κάστανο.

-Και πού βρίσκει κανείς τα προϊόντα σας;

-Στη Νέα Κίο, στο siteμας, http://www.kianonerga.gr/  σε όλα τα μέρη της Αργολίδας έως κάτω στο Πορτοχέλι. Δεχόμαστε παραγγελίες από παντού.

-Και πόσο έχετε το βαζάκι με το γλυκό ελιάς;

-Κάνει 6.5 €.

-Δεν βλέπω όμως περίπτερα, ιδιαίτερα Ερμιονίδας.

-Δυστυχώς, η παρουσία είναι ελαχίστη και οι περισσότεροι έχουν στείλει ένα δύο μπουκάλια λάδι ή ελιές που βρίσκονται στα ράφια του περιπτέρου της ΠΕΔ.

-Τολμώ να πω ότι πραγματική παρουσία έχουν οι Κρητικοί. Άρα κλέβουν την παράσταση.

-Ναι, αυτοί είναι αλλιώς, είναι πολύ μπροστά σε αυτά τα πράγματα.

Επιστροφή λοιπόν στο περίπτερο της ΠΕΔ που σε 4 ράφια αραδιασμένη κείτεται όλη η ελαιοπαραγωγός Πελοπόννησος, η και τιμωμένη!

Την στιγμή της επιστροφής βλέπω να στέκουν εν σειρά 5-6 κουστουμαρισμένοι με κουστούμια «κασμίρι για αιρετούς Περιφερείας και Δήμων» και να βιντεοσκοπούνται και φωτογραφίζονται για τις ανάγκες τηλεόρασης και εντύπων. Παρατεταγμένοι μπροστά από τα ράφια, κρύβοντας τα προϊόντα από το φακό, σαν το περίπτερο της ΠΕΔ να λειτουργούσε για την προβολή τους και όχι για την προβολή των προϊόντων. Δεν άντεξα και είπα προς τους τελευταίους στη σειρά: Μα καλύπτετε τα προϊόντα; Δεν τα παίρνετε στα χέρια σας, στην αγκαλιά σας να τα προβάλετε στο φακό; Αυτά είναι τα τιμώμενα και οι παραγωγοί τους. Με κοίταξαν περίεργα, όσο περίεργα τους κοίταζα και γω.

Όταν απομακρύνθηκαν, στο περίπτερο της ΠΕΔ κυκλοφορούσε μία κοπέλα, προφανώς υπάλληλος Περιφέρειας ή Δήμου, και λέω ότι κυκλοφορούσε, γιατί άλλοτε ήτανε και άλλοτε δεν ήτανε, δηλαδή δεν ήταν σαν τους παραγωγούς που ήταν συνεχώς στο περίπτερό τους εξυπηρετώντας, προσφέροντας και συζητώντας με τους πάντες.

-Εσείς είστε δω;

-Ναι.

-Δεν μπορώ να εντοπίσω περίπτερο από παραγωγούς του Δήμου Ερμιονίδας, ούτε πουθενά τα λάδια τους. Μήπως υπάρχουν σε κανένα χώρο που δεν εντόπισα;

-Όχι. Ό,τι λάδια και ελιές μας έστειλαν τα έχουμε βάλει εδώ στα ράφια. Άμα βρείτε κανένα από την Ερμιονίδα θα είναι στο κάτω ράφι από ό,τι θυμάμαι.

-Μπορείτε να μου τα εντοπίσετε;

-Να δω... (Άρχισε να κοιτάει τα μπουκάλια στο κάτω ράφι, μάλλον για πρώτη φορά τα έβλεπε και δεν βρήκε κανένα της Ερμιονίδας. Μπορεί όμως να ήταν κάποιο που να της ξέφυγε).

-Τουλάχιστον πού είναι τα διαφημιστικά τους φυλλάδια;

-Α! Όσα μας στείλανε τα έχουμε βάλει εδώ μπροστά στο μπάγκο. Ψάχτε τα και μπορεί να βρείτε. (Τα έψαξα αλλά δεν βρήκα παραγωγών Ερμιονίδας. Πήρα από όλα, γύρω στα 25, αλλά αργότερα στο σπίτι πάλι δεν βρήκα Ερμιονίδας. Μπορεί όμως κάποιο να υπήρχε και να μη το πήρα. Τα πιο κοντινά μας ήταν του ΜΠΕΚΑ στο Κολιάκι και του ΜΕΛΑ στο Λυγουριό)

-Στα περίπτερα των παραγωγών δοκιμάζεις τα λάδια, προσφέρουν ψωμάκια. Εδώ;

-Κοιτάχτε, αυτά τα μπουκάλια και αυτά τα φυλλάδια μας στείλανε, τα βάλαμε εδώ και όποιος περνά παίρνει.

Θυμήθηκα πόσο δίκαιο είχε ο κύριος Ρόζος από το Πορτοχέλι, όταν έγραφε ότι τα προϊόντα και μάλιστα τα τουριστικά που είναι και ο τομέας του, προωθούνται και προβάλλονται από εξειδικευμένο προσωπικό και όχι από έναν τυχαίο υπάλληλο δήμου ή περιφέρειας.

Σε 3-4 θέσεις ήταν εγκαταστημένοι αρχιμάγειροι, μέσα στο κέφι και την καλή χαρά, που με τους βοηθούς τους έφτιαχναν εδέσματα διάφορα με βάση το λάδι και την ελιά. Αυτό ήταν από τα πλέον θετικά του Φεστιβάλ, γιατί έδιναν στον κόσμο καινούργια πράγματα, νέες γεύσεις και συνδυασμούς, με χαρά και κέφι. Φυσικά τα έφτιαχναν με διάφορα λάδια, συνήθως φωνάζοντας κάποιο περίπτερο να τους πάει το λάδι του για να το χρησιμοποιήσουν.

Εκ των ως άνω λοιπόν, και των προηγηθέντων στο πρώτο μέρος, βγαίνει αβίαστα το συμπέρασμα ότι η συμμετοχή του Δήμου Ερμιονίδας ήταν να γράψει τις δύο ανακοινώσεις δήθεν παρουσίασης, ενώ στην πραγματικότητα καμιά παρουσίαση από την Ερμιονίδα δεν υπήρξε, και δεν συντελείτο καμιά δοκιμή λαδιών της και ελαιών της, παρά μόνον στη φαντασία του συντάξαντος τις, και ανώνυμες, ανακοινώσεις. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για άλλους περίπου 25 παραγωγούς εκ Πελοποννήσου οι οποίοι απλώς έστειλαν ένα μπουκάλι λάδι και ένα φυλλάδιο.

Δεν τους κακίζω. Δική τους η επιλογή και πιθανόν να θεωρούν ότι η παρουσία τους με περίπτερο είναι ένα έξοδο που τελικά δεν προσφέρει τίποτε στο προϊόν τους. Ούτε και τον Δήμο μας. Δεν έχει παραγωγικό προσανατολισμό, δεν συνδέεται με τους παραγωγούς, και είναι φυσικό να κάνει μια παρουσία – αγγαρεία. Τουλάχιστον αυτό να το λέει με τις ανακοινώσεις του, να μη κουκουλώνει και εξωραΐζει τα πράγματα. Φυσικά αν το Φεστιβάλ ήταν Κοκορομαχίας και Εκκαθαρίσεως θα είχε λαμπρό περίπτερο και λαμπρή παρουσία.

Μα είναι τελικά ένα Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς πανελλήνιου χαρακτήρα που επαναλαμβάνεται για 5^η φορά και γίνεται θεσμός σε ένα μάλιστα κεντρικό και ονομαστό εκθεσιακό χώρο της Πρωτεύουσας, είναι τελικά ένα άχρηστο εργαλείο;

(η συνέχεια στο επόμενο)

Έρρωσθε,

Βασίλης Γκάτσος

5ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς (1)

Εντυπώσεις, συζητήσεις, παρατηρήσεις κ.λ.π.

Διαβάστε προκαταβολικά τα της συμμετοχής του δήμου μας στις παρακάτω ανακοινώσεις του. Θα χρειαστούν αργότερα.

                                 Συμμετοχή Δήμου Ερμιονίδας στο 5ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς 

  Ο Δήμος Ερμιονίδας συνεχίζοντας την προσπάθεια για ανάδειξη και προβολή των ποιοτικών τοπικών προϊόντων μας, θα συμμετέχει στο 5ο Φεστιβάλ Ελαιόλαδου και Ελιάς το οποίο θα πραγματοποιηθεί στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας στις 6, 7και 8 Απριλίου 2012.


Τα ελαιοκομικά προϊόντα του Δήμου μας θα εκτίθενται σε τμήμα του περιπτέρου της ΠΕΔ Πελοποννήσου με αριθμούς 67-69, όπου επαγγελματίες και παραγωγοί του της περιοχή μας συμμετέχουν, επίσης θα προσφέρουν δωρεάν δείγματα προϊόντων για δοκιμή ενώ θα διανέμεται  και  ενημερωτικό φυλλάδιο του Δήμου Ερμιονίδας.  

        Στα εγκαίνια του Φεστιβάλ, την Παρασκευή 6 Απριλίου στις 7:30 το απόγευμα, θα μιλήσει ο δήμαρχος Καλαμάτας και πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου Παναγιώτης Νίκας, ενώ το Σάββατο στις 5:30 το απόγευμα, στο πλαίσιο του 5ου Συνεδρίου Ελιάς και Ελαιολάδου θα μιλήσει η διευθύντρια του «Μανιατάκειου Ιδρύματος» Βίκυ Ιγγλέζου.
       Την Κυριακή στις 12:30 το μεσημέρι σεφ από την Πελοπόννησο θα μαγειρέψουν και θα προσφέρουν παραδοσιακά εδέσματα, με βάση το ελαιόλαδο.

Συμμετοχή Δήμου Ερμιονίδας στο 5ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς 

·            Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το 5ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς που πραγματοποιήθηκε από τις 6 έως τις 8 Απριλίου 2012 στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (ΣΕΦ), στον Πειραιά.

   Ο Δήμος συμμετείχε με την ΠΕΔ Πελοποννήσου, τα ελαιοκομικά προϊόντα και οι επιχειρήσεις του Δήμου μας προβλήθηκαν σε τμήμα του περιπτέρου της ΠΕΔ Πελοποννήσου

    Στο Φεστιβάλ υπήρξε συμμετοχή από πολλά μέρη της Ελλάδας, και οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να γευτούν ελαιόλαδα απ' όλη την Ελλάδα. Μάλιστα το ελαιόλαδο  της περιοχής μας προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον στους επισκέπτες του Φεστιβάλ λόγω της ιδιαίτερης γεύση του.

    Ο Δήμος Ερμιονίδας ευχαριστεί θερμά τους παραγωγούς, τυποποιητές και τα ελαιοτριβεία της περιοχή μας για την ανταπόκριση και τη συνεργασία που επέδειξαν για την καλύτερη δυνατή παρουσία όλων στο 5ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς.

   Τέλος η Δημοτική Αρχή θα συνεχίσει την προσπάθειά που έχει ξεκινήσει για την ανάδειξη των ποιοτικών τοπικών προϊόντων της περιοχής μας.

Αξιοπερίεργο: Ο Δήμος δεν κατονομάζει, δεν ευχαριστεί, καμιά από «τις επιχειρήσεις του Δήμου μας» με το όνομά της. Δεν κατονομάζει και δεν ευχαριστεί κανέναν ντόπιο που συμμετείχε και πρόσφερε στην προβολή «των επιχειρήσεων του Δήμου μας και των ελαιολάδων τους». Μας πληροφορεί όμως ότι «το ελαιόλαδο της περιοχής μας προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον στους επισκέπτες του Φεστιβάλ λόγω της ιδιαίτερης γεύσης του». Εξυπακούεται ότι στο περίπτερο της ΠΕΔ υπήρχε άτομο του Δήμου μας που το διαπίστωνε αυτό συνεχώς. Εκτός κι αν ο κάθε επισκέπτης «δοκίμαζε» το λάδι μας και έπαιρνε το Δήμαρχο στο τηλέφωνο και του έλεγε: το λάδι του Δήμου σας έχει ιδιαίτερη γεύση! (Ά βρε Δήμε που θα σε άλλαζε ο Αντιδήμαρχος).

Παρασκευή, 6/4/2012, πρώτη μέρα του Φεστιβάλ, είσοδος 2 €:

Με την είσοδο στο φεστιβάλ, συναντάς, όπως πάντα, τα περίπτερα των Κρητικών παραγωγών. Ο τρόπος τους, η πληθώρα των προϊόντων τους, η προβολή τους, η διάθεση να προσφέρουν, ξεχωρίζει. Συζήτησα με έναν μοναχικό παραγωγό, που σε πολύ ωραία συσκευασία, πρόβαλε ο ίδιος την παραγωγή του.

-Πού μπορούμε να βρούμε το λάδι σας στην πρωτεύουσα;

-Πουθενά. Το εξάγω όλο στη Γερμανία.

-Και σας συμφέρει;

-Το ίδιο στοιχίζουν τα μεταφορικά Κρήτη – Αθήνα με Κρήτη - Γερμανία. Η παραγωγή μου είναι όλη πιστοποιημένη, όχι μόνον τον λάδι μου. Αν το διέθετα στην Πρωτεύουσα θα βρίσκατε το 5λιτρο γύρω στα 20 €. Στη Γερμανία το στέλνω σε χαμηλότερη τιμή, αλλά είμαι ήσυχος, γιατί απορροφιέται όλη η παραγωγή μου κάθε χρόνο εύκολα. Μακροχρόνια θα βγω κερδισμένος από αυτή την επιλογή μου, και ήδη είμαι κερδισμένος, γιατί συνάδελφοί μου με καλό προϊόν φτύνουν αίμα στην εσωτερική αγορά.

-Στην Πατρίδα μου την Ερμιονίδα, λόγω φήμης του Κρανιδιώτικου αγουρέλαιου αλλά κυρίως των τουριστών, των εξοχικών και της μικρής απόστασης από την Πρωτεύουσα το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής διατίθεται σε 16κιλους τενεκέδες χέρι με χέρι και σε τιμή 60-70 €, χωρίς πιστοποιήσεις, συσκευασία, αποδείξεις, ΦΠΑ κ.λ.π.

-Είναι παράνομη αυτή η διακίνηση και στο μέλλον θα σταματήσει. Μόνο η πιστοποιημένη παραγωγή και τα προϊόντα έχουν μέλλον. Αλλά αφού μπορούν και διαθέτουν έτσι το προϊόν τους, χωρίς παραστατικά και σε τόσο καλή τιμή, είναι πολύ τυχεροί, αλλά δεν θα έχουν μέλλον.

Μετά τα «Κρητικά» έρχονται τα περίπτερα της Μυτιλήνης και ένα εξαιρετικό της Λήμνου. Όχι μόνον λάδια, αλλά ζυμαρικά, παξιμάδια, τυριά, κρασιά, όπως και τα Κρητικά. Της Λήμνου με πληθώρα προϊόντων, με φρέσκα καρβέλια ψωμί και η Λήμνος φυσικά δεν φημίζεται για τα λάδια της.

Ακολουθούν περίπτερα Στερεάς Ελλάδας, Χαλκιδικής, νησιών, Μακεδονίας κ.λ.π. λίγα όμως. Πριν φτάσουμε στην Πελοπόννησο που ήταν και η τιμώμενη περιοχή, κυρίαρχη είναι η παρουσία της Κρήτης και της Μυτιλήνης.

Σχεδόν σε όλα τα περίπτερα σε καλαθάκια υπάρχουν κομμένα σε μπουκιές εξαιρετικά ψωμάκια αλλά και παξιμαδάκια κάθε είδους. Σε μικρά πιατάκια λάδια να βουτήξεις το ψωμάκι και να δοκιμάσεις, ελιές (οι περισσότερες θαυμάσιες), τυριά, πούλπα ελιάς. Υπάρχουν και περίπτερα που δοκιμάζεις ρακί, ρακόμελο, τσικουδιά, κρασί, γιατί υπήρχαν και λίγα περίπτερα που κυριαρχούσαν προϊόντα όχι λαδιού και ελιάς.

Πέρασα από όλα τα περίπτερα και δοκίμασα όλα τα λάδια και αρκετές ελιές. Βγάζουμε εξαιρετικές ελιές, πολύ μεγάλη ποικιλία, διάφορες γεύσεις και ενός παραγωγού βιολογικών ελιών, οι ελιές του ήταν το κάτι άλλο. Τα λάδια όλα καλής ποιότητας, προσεγμένα, αλλά τα περισσότερα από μικρόκαρπες ελιές που δίνουν λάδι ελαφρώς πικρό. Η αλήθεια είναι ότι κανένα λάδι δεν έκανε τη διαφορά. Ήταν όλα τους καλά, έως πολύ καλά λάδια, αλλά ενώ υπήρχαν ελιές που κάνανε τη διαφορά, που θα τις έλεγες εκλεκτές και ανεπανάληπτες στη γεύση, λάδι που να σε ξάφνιαζε με τη φρεσκάδα του και την ξεχωριστή διακριτή γεύση του δεν υπήρχε. Η συσκευασία, η διακόσμηση, το δοχείο, το μπουκάλι, το πώμα, έχουν κάνει μεγάλες προόδους και, είναι αλήθεια, σε προδιαθέτουν για το περιεχόμενο.

Περιδιαβαίνοντας τα περίπτερα, δοκιμάζοντας και συζητώντας, ένοιωσα ότι οι παραγωγοί κάνουν άλματα προς τη σωστή κατεύθυνση, με θέληση και πείσμα και αυτό με συγκίνησε. Όχι μόνον σαν ανεξάρτητοι παραγωγοί αλλά και σαν συνεταιρισμοί, ενώσεις, εταιρείες.

Έχοντας λοιπόν δοκιμάσει όλα τα λάδια, έφτασα με καμάρι στο περίπτερο της ΠΕΔ Πελοποννήσου που ήταν και η τιμώμενη περιοχή. Το περίπτερο ήταν η είσοδος και εξυπακούεται ότι μετά από αυτό θα απλώνονταν τα περισσότερα περίπτερα Πελοποννήσιων παραγωγών. Αγωνία μου να δω περίπτερα παραγωγών Ερμιονίδας και να δοκιμάσω το περίφημο αγουρέλαιο Κρανιδίου, το γλυκό και μυρωδάτο αγουρέλαιό μας με αυτή τη μοναδική γεύση φρεσκάδας σαν να βουτάς ψημένο ψωμί στο λιμπί του παλιού λιτριβιού του χωριού σου. Να νοιώσεις αυτό που δεν ένοιωσες σε κανένα άλλο περίπτερο. Και να το δοκιμάσεις με ψωμιά και τυριά Τραχειάς και Κολιακίου!

(η συνέχεια στο επόμενο)

Έρρωσθε,

Βασίλης Γκάτσος

Παμπάλαιες ελιές Κρανιδίου

Η πάνω της φωτογραφίας στο Λουτρό, και η κάτω κοντά στο χώρο της «χωματοδεξαμενής» λυμάτων.

Η κάτω ελιά είναι ένα περίεργο δέντρο. Στη θέση της υπήρχε μια παμπάλαια ελιά της οποίας ξεράθηκε ο κορμός, όμως δεν σάπισε. Αν είχε πιάσει φωτιά, θα είχε καεί ο κορμός πρώτα στο κέντρο. Μπορεί να έπεσε κεραυνός ο οποίος κατακαίει συνήθως τον φλοιό. Κατάφερε όμως να επιζήσει ένα τμήμα φλοιού, αριστερά στη φωτογραφία, που έγινε κανονικό δέντρο. Αυτό δεν έγινε σε μια μέρα. Από την καταστροφή του κορμού μέχρι σήμερα μπορεί να πέρασε ένας ή δύο αιώνες. Δεξιά φύτρωσε μια κωλόριζα η οποία μπολιάστηκε. Και πίσω ξεπροβάλει μια μικρότερη μπολιασμένη. Θα περάσουν αιώνες, το ξύλο του κορμού θα το λιώσει η βροχή και θα απομείνει μια τριπλή ελιά, ένα τμήμα του παλιού φλοιού και δύο δέντρα από κωλόριζες. Φυσικά και δεν θα εκπλαγώ αν αυτή η ελιά έχει σήμερα ξεριζωθεί.


Για να τιμήσουμε λοιπόν την ελιά και τους ελαιώνες της Ερμιονίδας, έδωσα αυτές τις φωτογραφίες που είναι τραβηγμένες περίπου πριν μια δεκαετία και βάλε. Υπάρχουν και άλλες παμπάλαιες ελιές, μερικές μπορεί και αρχαίες. Στην Κουβέρτα της Ερμιόνης, η οποία μπορεί να συσχετιστεί με κοντινά ερείπια στην ακτή βίλας Ρωμαϊκής ή Βυζαντινής Εποχής, στον Κάμπο της Ερμιόνης και στη θέση Ομπόρι, στην Ντάρδιζα, στη Σαμπάριζα, στο Θερμήσι.

Και οι ελαιώνες μας δημιουργημένοι πάνω στα ίδια χώματα των αρχαίων ελαιώνων της πόλης των Ερμιονέων, των Αλιέων, του Μάσητος, είναι σήμερα το τοπίο μας.

Οργώνεις και ξαφνικά πετάγονται από το έδαφος κομμάτια αρχαίων μύλων, όστρακα αγγείων και πιθαριών, ίχνη παμπάλαιας ζωής όλων των ιστορικών περιόδων, γιατί η ζωή στην Ερμιονίδα δεν διακόπηκε ποτέ.

Και οι ελαιώνες των παππούδων μας, σε απόλυτη ελευθερία και συνέχεια, χωρίς φράχτες και σύρματα, με μονοπάτια που τους διέσχιζαν σαν να είναι κοινός τόπος όλων, σε πλήρη αρμονία με την ενότητα ψυχής της αγροτικής κοινωνίας μας. Και κάθε ελιά είχε τη νύμφη της, τη μικρή θεότητά της και υπήρχαν παππούδες μας που έκαναν το σταυρό τους πριν αρχίσουν το κλάδεμα, πριν αρχίσουν το μάζεμα, συνομιλούσαν φωναχτά με τα δέντρα.

Ένας ήταν ο ελαιώνας της Ερμιονίδας στο συλλογικό φαντασιακό. Απλά ο κάθε ιδιοκτήτης περιποιείτο και μάζευε τους καρπούς ενός κομματιού που του ανήκε, κάτω από τον μεσογειακό ήλιο και δίπλα στη θάλασσα. Όπου, όπως είπε και ο μεγάλος μας καλλιτέχνης εκ των σημαντικότερων δημιουργών του κινήματος της Arte Povera, Γιάννης Κουνέλης, «ο άνθρωπος της Μεσογείου μπορεί να αγκαλιάσει τον κορμό της ελιάς και να πεθάνει στις ρίζες της ήσυχος».


Καλή Ανάσταση και καλό Πάσχα


Βασίλης Γκάτσος

Οι παμπάλαιες ελιές στη Σιούτιζα

Η μία είναι δίδυμη, πιθανόν πάνω σε πανάρχαια ρίζα.

Είναι ένας λοφίσκος της ευρύτερης περιοχής Κρανιδίου που βλέπει προς Κορακιά. Είναι ό,τι απόμεινε από κάποιον ελαιώνα που πιθανόν να χάνεται στα βάθη της Βυζαντινής Εποχής. Ενδιαφέρον έχει η πάνω ελιά της φωτογραφίας.

 Δεν είναι μία αλλά δύο πολύ πολύ κοντινές. Η δεξιά είναι πολύ παλιά. Φαίνεται ότι από κάποια ρίζα της φύτρωσε κωλόριζα η οποία μπολιάστηκε και έτσι προέκυψε αυτό το διπλό δέντρο. Στους ελαιώνες τους παλιούς βρίσκουμε πού και πού τέτοιες διπλές ελιές και, αρκετά σπάνια, τριπλές. Αυτό είναι και μία ένδειξη ότι στις θέσεις αυτές υπήρχαν αρχαίες ελιές σαν των Φούρνων και της Μονής Αγίων Αναργύρων τις οποίες κάποια στιγμή τις θεώρησαν ως μη παραγωγικά δέντρα με πολύ όμως μεγάλο κορμό, να τον κάνουν κούτσουρα για τη φωτιά. Επειδή το ριζικό σύστημα ήταν πολύ εκτεταμένο θεώρησαν ότι μπορούν να μπολιάσουν δύο και τρεις κοντινές κωλόριζες οι οποίες θα αναπτυχθούν γρήγορα. Γι’ αυτό μιλάμε για ρίζα ελιάς και όχι για δέντρο.

Οι δίδυμες και τρίδυμες ελιές λοιπόν πρέπει να γίνονται σεβαστές και να τιμώνται, γιατί μπορεί να βρίσκονται πάνω σε πανάρχαιες ρίζες ελιών.

Έρρωσθε,

Βασίλης Γκάτσος

Παμπάλαιες ελιές στο Πορτοχέλι

Κοντά στη λιμνοθάλασσα Βερβερόντα.

Είναι ό,τι απόμεινε από έναν παλιό ελαιώνα που εν μέρει έχει ανανεώσει τα δέντρα του. Δεν ξέρω αν υπάρχει ακόμα, ή έχει γίνει εξοχικό. 

Οι δύο εντυπωσιακές ελιές του με τους καταπληκτικούς κορμούς πρέπει να κηρυχθούν μνημεία της φύσης, έστω ανάμεσα στα νεώτερα ‘εξοχικά μνημεία’.

Έρρωσθε,

Βασίλης Γκάτσος

Ο παμπάλαιος ελαιώνας της Μονής Αγίων Αναργύρων

Ευτυχώς ανήκει στη Μονή.

Από την είσοδο της Μονής Αγίων Αναργύρων περπατάμε μέχρι τον λοφίσκο του Αγίου Βλάσση, μετά κατεβαίνουμε ανατολικά στο περιβόλι της Μονής με τα εσπεριδοειδή, μετά συνεχίζουμε στο χέρσο, μετά στρίβουμε νότια να συναντήσουμε τον κύριο δρόμο προς τη Μονή και ανεβαίνουμε τη νότια μεριά του μέχρι να συναντήσουμε τη μάντρα της Μονής. Σε αυτή την έκταση, άλλοτε μαζεμένες, άλλοτε διάσπαρτες, έφτασαν ως τις μέρες μας παμπάλαιες ελιές. Η αιτία είναι ότι ανήκαν στη Μονή και έτσι δεν υπήρχε λόγος να καταστραφούν. Η ύπαρξη αυτού του παμπάλαιου ελαιώνα είναι και μια μαρτυρία ότι η Μονή έρχεται από τα Βυζαντινά χρόνια.

Στις φωτογραφίες βλέπουμε τις 4 μεγαλύτερες ελιές, όμως υπάρχουν πολύ περισσότερες. Αρκετές βρίσκονται ανάμεσα στα εσπεριδοειδή του περιβολιού της Μονής και είναι κανονικά παραγωγικά δέντρα. Η εντυπωσιακή ελιά με τον συμπαγή κορμό (η άνω της φωτογραφίας Μονή 2) βρίσκεται πάνω στο λοφίσκο του Αγίου Βλάσση.

Έρρωσθε,

Βασίλειος Γκάτσος

Οι παμπάλαιες ελιές Φούρνων

Ήσαν δύο. Έμεινε η μία. Σήμερα καμία.

Αυτή είναι η γιαγιά ελιά των Φούρνων.

Υπήρχαν δύο αδελφές, ίδιας ηλικίας, η μία κοντά στην άλλη, λίγο μετά τη μεγάλη στροφή καθώς κατηφορίζουμε προς Φούρνους.

Την μία την έκανε ξύλα ο ιδιοκτήτης. Έφυγε από μέσα της η νύμφη του δέντρου και, επειδή κάθε δέντρο έχει τη νύμφη του, δεν μπορεί να βρει δέντρο να κατοικήσει. Περιπλανιέται στην Ερμιονίδα θλιμμένη.

Θυμάμαι σκορπισμένο τον εντυπωσιακό κορμό της, ως μεγάλα κούτσουρα, στο χώμα. Δεν είχα τη φωτογραφική μηχανή μαζί μου.

Μετά από μία εβδομάδα φωτογράφισα τη μία που απόμεινε ορφανή. Εντυπωσιακή. Την αγκάλιαζαν πάνω από 4 άτομα. Φαίνεται η διαδικασία των γηρατειών της. Με τους αιώνες θα κουφαλωθεί ο κορμός της και θα απομείνουνε 2-3 ανεξάρτητοι φλοιοί που θα μοιάζουν σαν ανεξάρτητες ελιές, δηλαδή θα μοιάζουν με την γιαγιά ελιά της μονής των Αγίων Αναργύρων Ερμιόνης. Ως εκ τούτου φαίνεται αμέσως το πόσο αρχαιότερη είναι η γιαγιά ελιά της Ερμιόνης.

Μετά από λίγα χρόνια την έχασα! Σκέφτηκα ότι θα την έκανε κούτσουρα για τη φωτιά ο ιδιοκτήτης της. Με πληροφόρησαν ότι την αγόρασε η ιδιοκτήτης του νησιού της Κοιλάδας, την ξερίζωσε προσεκτικά και τη μεταφύτευσε στο νησί της. Τουλάχιστον σώθηκε το δέντρο, γιατί κούτσουρα για τη φωτιά θα γινότανε.

Οι Φουρνιώτες δεν έδειξαν κανένα ενδιαφέρον για αυτά τα μοναδικά μνημεία της φύσης στον τόπο τους, παρ’ όλη την ευαισθησία που έδειξε ο περιβαλλοντικός τους σύλλογος για το Καταφύκι. Τόπος χωρίς μνήμη είναι ου τόπος.

Υπάρχουν όμως και μερικές άλλες παλιές ελιές στους Φούρνους, όχι όμως σαν τη γιαγιά ελιά της φωτογραφίας. Ας τις εντοπίσουν και διαφυλάξουν οι Φουρνιώτες.

Σημείωση: Καλά, εδώ γίνεται της κακομοίρας με σφαγεία, δημάρχους πρώην και νυν, εκκαθαριστές, παγιδευτές, σκευωρούς, γνωστά - άγνωστα πρόσωπα, μπλοκοεισαγγελείς, αρνιά και κατσικάκια που όνειρο της ζωής τους ήταν να σφαγούν στα Δημοτικά Σφαγεία,  και θα ασχολούμεθα με τις ελιές; Έλα ντε!

Έρρωσθε,

Βασίλης Γκάτσος